28 maj 2014

,,Honor" - Elif Şafak


Tytuł: Honor
Autor: Elif Şafak
Wydawnictwo, rok wydania: Wydawnictwo Literackie, 2013
Ilość stron: 500
Cena: 39,90 zł


 ~~***~~


Książkę do recenzji udostępniło Wydawnictwo Literackie

 
Zabójstwo honorowe to zjawisko, które przeraża. Gdy czytamy bądź słyszymy o oblaniu kwasem, rozstrzelaniu, biczowaniu czy ukamienowaniu kobiet to powiedzieć, że wtedy włos nam się jeży na głowie, to zdecydowanie za mało. Jakże można pojąć fakt, że ktoś może komuś zgotować taki los, że wolność i prawo do decydowania o sobie mogą być wyrokiem śmierci? Niestety ciągle istnieją miejsca, w których zabójstwo honorowe jest dla mężczyzn naturalnym środkiem do ochrony honoru rodziny. Ich bardziej przeraża splamiony honor niż cierpienie i śmierć, które mają zamiar zadać. Wymagają od matek, sióstr, żon i córek całkowitego posłuszeństwa, a jeśli takowego nie otrzymają… Kobieta, która w ich mniemaniu źle się prowadzi, jest jak skaza. Niestety to też nie jest koniec. Zgwałcona czy uprowadzona kobieta również jest karana za cudze przewinienie. Rzekome bądź prawdziwe naruszenie jej ciała to też plama na honorze pana domu. A takich plam też się nie zachowuje. Je się usuwa.

Tradycja. Rodzina. Wiara. Honor. To słowa, które w rodzinie Pembe i Jamili są powtarzane od pokoleń. Piękne to wartości, ale nawet je ludzie są w stanie wypaczyć. Wartości, których źródłem jest szacunek do drugiego człowieka, w rodzinie Pembe i Jamili od pokoleń noszą na sobie rysy. Honor, który innym nie pozwala skrzywdzić ani zabić drugiego człowieka, w ich rodzinie oraz w wielu innych staje się pretekstem do morderstwa. Uwięzione w klatce uprzedzeń, wychowania i męskiej władzy, kobiety nie przestają tęsknić za wolnością. Niektórym udaje się uwolnić, inne zostają pochwycone i ukarane. Taka wielopokoleniowa historia z różnymi barwami honoru w tle została opisana przez Elif Şafak w powieści Honor.

Ostatnio mam wiele literackich pierwszych spotkań. Ku swojemu zadowoleniu muszę przyznać, że znakomita większość z nich zalicza się do tych udanych. A jakie odczucia mam po zetknięciu z prozą Elif Şafak? Jestem całkiem bliska tego, by się zachwycić. Od języka powieści, poprzez kreacje bohaterów, na historii jako całości kończąc – żaden z elementów nie zawodzi czytelnika. Choć w żadnej mierze nie jest to baśń, a realistyczna do bólu opowieść, to jednak ma ona w sobie coś magicznego, co na wzór baśni urzeka czytelnika. Pisarka wtłacza w każde słowo emocje, zapachy i smaki, tka kolejne opowieści, które – choć w większości są piękne – to nie są pozbawione goryczy i cierpienia. Poczucie godności wplata się pomiędzy wątki i zespaja je, tworząc mozaikę czasów i losów. Śledzimy historię rodziny Topraków, która rozpoczyna się w kurdyjskiej wiosce i z czasem przenosi do Londynu, po drodze rozrzucając krewnych po świecie. Takie przenosiny musiały wywołać szok – i wywołały. Nieskrępowany i wolny Londyn za żadne skarby nie pasował do dawnej, wysłużonej miary, która tak niezawodnie pozwalała uszyć sobie życie według wiary ojców. Zderzenie dwóch kultur uwypukliło między innymi różnice w postrzeganiu honoru, co pozwoliło autorce na uświadamianie nam, jak bardzo mogą różnić się dwa spojrzenia na tą samą wartość.

W Honorze sporo jest scen, które zapadają w pamięć. Niektóre z nich mają wydźwięk humorystyczny, inne romantyczny, ale przodują te, które mają za zadanie wstrząsnąć czytelnikiem. Pisarce wystarczy jedno celne zdanie, by rzucić całkiem nowe światło na daną scenę czy historię. Choć już od progu zdradza, co się stało, to tak naprawdę nie mówi nam nic. Odsłania kolejne karty, wydarzenia z przeszłości i do samego końca nie mamy pełnego obrazu jej opowieści.

Autorka zwraca uwagę na istnienie podwójnych standardów, które zaprzeczają wszelkim prawom logiki. Otóż popadający w uzależnienie mężczyzna, który opuszcza swoją rodzinę dla striptizerki nie jest potępiany, ale kobieta, która zażąda rozwodu i spróbuje ułożyć sobie życie z kimś innym, zasługuje na dotkliwą karę. W sercu czytelnika rodzi się bunt i niezgoda na taką sytuację. To przerażające, że w świecie zbrodni honorowej o wadze przestępstwa nie stanowi zadana krzywda, ale płeć zbrodniarza. Nie mniej przerażające jest bestialstwo, które budzi się w niektórych bohaterach, gdy wydaje im się, że splamiono honor rodziny. Miłość i więzy krwi zostają przyćmione, cała wspólna przeszłość zostaje objęta niepamięcią i liczy się tylko kara.

Honor jest niesamowitą książką, którą polecam każdemu, bez wyjątku. Wielowątkowa opowieść o zetknięciu się dwóch kultur i miłości w cieniu honoru zdecydowanie zasługuje na waszą uwagę.

15 komentarzy:

  1. Słyszałam już o tej powieści i nie ukrywam, że jestem zaintrygowana, chociaż na co dzień nie sięgam po takie lektury. Poza tym mam wrażenie, że takie książki i tak niewiele zmienią - możemy być oburzone i przerażone tym, co się dzieje na wschodzie, ale i tak nie zmienimy mentalności tamtych ludzi.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety, w pojedynkę na pewno tego nie zrobimy, ale dobrze, że w ogóle ktoś o tym pisze. Trzeba mieć nadzieję, że los tych kobiet się odmieni.

      Usuń
  2. Słyszałam o tej pozycji i ja również. Miałam na nią ochotę kiedyś i teraz też mam. Liczę, żę niedługo ją przeczytam :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Hm.. ja akurat nie słyszałam o tej pozycji, ale czemu nie.

    OdpowiedzUsuń
  4. W bardzo ładny sposób ujęłaś piękno tej książki i tak, zdecydowanie mnie przekonałaś:)

    OdpowiedzUsuń
  5. Też chcę!! :D
    Na pewno przeczytam! :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Na pewno będę szukała niezwykle mocno oddziałują na mnie książki, w których nie da się nie zauważyć niesprawiedliwości, jaka spotyka bohaterów.

    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie słyszałam o tej książce, ale jak zwykle zaufam Twojemu osądowi.

    OdpowiedzUsuń
  8. Jakoś nie specjalnie ciekawi mnie ta książka.

    OdpowiedzUsuń
  9. Nieustannie natykam się na mega pozytywne wrażenia związane z twórczością tej autorki. Cieszę się, że na mojej półce czeka "Sufi" - niech już szybko będzie po sesji, bo dopiero wtedy będę mogła na spokojnie poczytać sobie powieści, które kuszą... :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety o Sufi nie mogę się wypowiedzieć, bo nie znam tego tytułu, ale za to Honor mogę polecić na 100%. :)

      Usuń
  10. Czytałam inna książkę tej autorki- Sufi. W ogóle do mnie nie trafiła :(

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jak tak patrzyłam na oceny powieści Safak, to Honor wybija się spośród nich najlepszą oceną. Może ten tytuł by do ciebie trafił, skoro jest lepiej oceniany :)

      Usuń
  11. Nie znam, ale słyszałam i mam w planach. To niezwykle ważne książki, które powinien przeczytać każdy i zgadzam się w tym z Tobą.

    OdpowiedzUsuń
  12. Czytałam już, że to fantastyczna książka. Na fali tych emocji kupiłam swój egzemplarz, który natychmiast porwała mi mama :P

    OdpowiedzUsuń